Haber sitesi için alan adı seçimi: .com mu, .com.tr mi?

Alan adı neden haber sitesinde daha önemli?

Bir e-ticaret sitesinde alan adı markanın parçasıdır; haber sitesinde ise aynı zamanda yayının adıdır. 5187 sayılı Basın Kanunu’na göre Cumhuriyet Başsavcılığına verilen beyannamede “yayının adı” gösterilir 5187 m.7; künyede ve resmî ilan başvurusunda aynı ad kullanılır. Yayın adı “Karadeniz Postası” iken alan adı tamamen başka bir şeyse hem okur hem kurumlar nezdinde tutarsızlık doğar. Bu yüzden alan adını, beyannameyi vermeden önce ve yayın adıyla birlikte seçin.

İkinci neden Google’dır. Google News, yayın adını ve logosunu artık Publisher Center’dan değil, sitenin kendisinden (site adı ve favicon) alıyor. Alan adı, site adı ve künyedeki ticari unvan birbirini doğrulamalı. Ayrıntı Google News kayıt sayfasında.

.com mu, .com.tr mi?

Pratik öneri: yerel veya bölgesel yayın yapacaksanız .com.tr’yi ana adres yapın, .com’u da alıp 301 ile yönlendirin. Ulusal veya tematik bir yayın planlıyorsanız tersini yapın. İki uzantıyı birden almak, yarın birinin rakibinizin eline geçmesini önler.

TRABİS ile .com.tr nasıl alınır?

TRABİS (.tr Ağ Bilgi Sistemi), BTK bünyesinde .tr alan adlarının tahsisini yürüten sistemdir. Eski dönemde .com.tr için vergi levhası, ticaret sicil gazetesi gibi belgeler istenirdi; TRABİS’in devreye girmesiyle com.tr, org.tr ve net.tr belge aranmaksızın tahsis ediliyor. Belge şartı yalnızca gov.tr, edu.tr, bel.tr, k12.tr, av.tr, dr.tr, pol.tr, tsk.tr ve kep.tr gibi uzantılarda sürüyor.

1. Kayıt kuruluşu seçin. Başvuru doğrudan TRABİS’e değil, BTK’dan faaliyet belgesi almış bir kayıt kuruluşu (KK) üzerinden yapılır. Fiyat, panel kalitesi ve DNS yönetimi kuruluşa göre değişir.
2. Adı sorgulayın. Tahsise uygun bir ad “ilk gelen ilk alır” kuralıyla verilir. Aynı ad birden fazla kullanıcı tarafından aynı anda istenebilir; kayıt kuruluşuna başvurmak tahsis garantisi değildir, sisteme ilk ulaşan istek hak kazanır.
3. Kayıt sahibi bilgilerini doğru girin. Alan adı, beyannamede yayın sahibi olarak gösterilecek gerçek veya tüzel kişi adına kayıtlı olmalı. Ajans ya da bir çalışan adına alınan alan adı, ileride devir sorunu çıkarır.
4. DNS ve otomatik yenilemeyi ayarlayın. Yenileme tarihini kaçırmak haber sitesi için felakettir; otomatik yenilemeyi açın ve ödeme yöntemini güncel tutun.

İyi bir haber sitesi adı nasıl seçilir?

• Söylendiğinde yazılabilsin. Radyoda ya da telefonda söylediğinizde karşı tarafın doğru yazabileceği bir ad seçin. “ş, ğ, ı, ö, ü, ç” içeren kelimeleri ASCII karşılığıyla yazmak (haberkur gibi) okurun alışkanlığına uyar.
• Coğrafya ya da konu taşısın. Yerel yayınlarda il/ilçe adı, tematik yayınlarda alan adı (ekonomi, spor, teknoloji) hem okura hem arama motoruna sinyal verir. Ancak büyüme planınız varsa adı fazla daraltmayın.
• “Haber”, “gazete”, “ajans” kelimeleri açıklayıcıdır ama rekabeti yüksektir; özgün bir ad + kısa açıklayıcı (ör. “…haber”) dengeyi kurar.
• Tire ve rakamdan kaçının. Söylemesi ve hatırlaması zordur.
• Mevcut markalarla çakışmayın. Türk Patent ve Marka Kurumu’nun çevrim içi marka araştırmasında adı sorgulayın; başka bir yayının tescilli adını almak uyuşmazlık davetidir.

Marka tescili gerekir mi?

Zorunlu değil, ama önerilir. Alan adı kaydı size yalnızca o adresi kullanma hakkı verir; yayın adınızı başkasının basılı gazete, uygulama ya da sosyal medya hesabı olarak kullanmasını engellemez. Basın Kanunu, süreli yayın adıyla ilgili hakların markalara ilişkin mevzuat hükümlerini saklı tutar 5187 m.9. Türk Patent nezdinde 16. (basılı yayınlar) ve 41. (haber muhabirliği hizmetleri) sınıflarda tescil, yayın adınızı korumanın en sağlam yoludur. Tescil masrafını haber sitesi kurma maliyeti hesaplayıcısındaki “yasal kayıtlar” kalemine ekleyin.

Alan adı aldıktan sonra yapılacak teknik ayarlar

1. Tek kanonik adres seçin. www’lu mu, www’suz mu? Birini seçip diğerini 301 ile yönlendirin; HTTP’yi HTTPS’e kalıcı yönlendirin.
2. DNS kayıtlarını hazırlayın. A/AAAA veya CNAME kayıtları hosting sağlayıcınıza; MX kayıtları e-posta servisinize. Yönetilen haber yazılımı kullanıyorsanız sağlayıcı size tek bir CNAME hedefi verir.
3. E-posta kimlik doğrulaması. Künyede yazacağınız e-posta adresi için SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını ekleyin; bülten gönderecekseniz zorunlu sayın.
4. TLS sertifikası. Let’s Encrypt ücretsiz sertifika verir; çoğu hosting paneli otomatik yeniler. HTTPS olmayan haber sitesi tarayıcıda “güvenli değil” uyarısıyla açılır.
5. Search Console doğrulaması. Alan adı düzeyinde (DNS TXT kaydıyla) doğrulayın; böylece tüm alt alan adları ve protokoller tek mülkte toplanır. Sonraki adımlar haber sitesi SEO rehberinde.

Sonraki adım

Alan adınız hazırsa sıradaki karar yazılımdır: WordPress mi, açık kaynak CMS mi, özel geliştirme mi, yönetilen haber yazılımı mı? Haber sitesi için yazılım seçimi sayfasında dört yolu on kriterde karşılaştırdık. Hosting kararı da alan adının DNS’ini nereye yönelteceğinizi belirler; haber sitesi hosting seçimi rehberini yazılımla birlikte okuyun.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.