Haber sitesi kategori yapısı: menü, URL ve dosya sayfaları

Kategori yapısı neden ilk günden kurulur?

Kategori, haber sitesinin bilgi mimarisidir: menüyü, URL’leri, breadcrumb’ı, sitemap’i ve okurun “nerede ne bulurum” sezgisini belirler. Yayına başladıktan sonra kategori adını ya da URL yapısını değiştirmek, yüzlerce adrese 301 yönlendirme ve arama sıralamasında geçici kayıp demektir. Bu yüzden yapıyı yazılım kurulumunda, ilk haber girilmeden karar verin. Yazılım tarafı için haber sitesi için yazılım seçimi, görsel düzen için haber sitesi tasarımı rehberlerine bakın.

Dört katman

1. Ana kategoriler (5–8)

Menüde görünen, her gün içerik üretilen alanlar. Yerel bir site için tipik set: Gündem, Yerel (ya da il adı), Ekonomi, Spor, Yaşam/Kültür, Eğitim, Sağlık. Ulusal tematik site için: ana konu alt başlıkları. Kural: içerik üretemeyeceğiniz kategoriyi açmayın; boş kategori sayfası hem okuru hem arama motorunu hayal kırıklığına uğratır. Sekizden fazla ana kategori mobil menüde okunmaz.

2. Alt kategoriler

Yalnızca düzenli içerik varsa: Ekonomi → Piyasa, Tarım; Spor → Futbol, Amatör. Alt kategori açmak için eşik koyun (ör. haftada en az üç haber). URL’de alt kategoriyi göstermek şart değil; /ekonomi/haber-basligi/ yeterlidir, alt kategori filtre olarak çalışabilir.

3. Dosya (konu) sayfaları

Süren olaylar için: seçim, deprem, bütçe görüşmeleri, yerel bir proje. Dosya sayfası, o konudaki tüm haberleri kronolojik toplar, kısa bir “ne oldu, ne olacak” özeti taşır ve zamanla otorite biriktirir. Google News ve arama için en değerli sayfa türlerinden biridir; her yeni haberden dosya sayfasına bağlantı verin. Ayrıntı haber sitesi SEO rehberinde.

4. Etiketler (sınırlı)

Kişi, kurum ve yer adları için. Etiket sayfaları ince içerik üretmeye yatkındır; her haberde beş etiket açmak binlerce boş sayfa demektir. Kural: etiket ancak üç ve üzeri haberde kullanılmışsa dizine açılır; tek haberlik etiketler noindex olur ya da hiç oluşturulmaz.

URL yapısı

Kurallar: küçük harf, Türkçe karaktersiz, tireyle ayrılmış, 60–80 karakteri aşmayan; sonunda eğik çizgi tutarlı; yayımlandıktan sonra sabit. Başlık değişebilir, URL değişmez; değişmek zorundaysa 301.

Breadcrumb ve menü

Her haber sayfasında “Ana sayfa › Kategori › Haber” breadcrumb’ı görünür ve BreadcrumbList yapılandırılmış verisiyle işaretlenir. Menü: masaüstünde ana kategoriler tek satırda, mobilde hamburger içinde; “Son dakika”, “Yazarlar” ve “Dosyalar” gibi sabit bağlantılar kategori değildir, ayrı tutulur. Künye/İletişim bağlantısı ana sayfadan tek tıkla ulaşılır olmalıdır 5187 m.4; genellikle footer ve üst menüde birlikte verilir.

Örnek yapılar

Yerel ilçe sitesi

• Gündem · [İlçe] · Ekonomi ve Esnaf · Spor · Eğitim · Sağlık · Kültür-Sanat
• Dosyalar: Belediye Meclisi, Ulaşım Projesi, Yerel Seçim
• Sabit sayfalar: Nöbetçi eczane, Vefat, Hava durumu (haber değil, hizmet)

Ulusal ekonomi sitesi

• Piyasalar · Şirketler · Makro · Enerji · Tarım · Teknoloji · Kişisel Finans
• Dosyalar: Faiz kararları, Bütçe, Enflasyon raporu
• Alt kategori yerine filtre: sektör etiketleri (eşikli)

Kategori sayfasının kendisi

Kategori sayfası kronolojik liste olmak zorunda değil. İyi bir kategori sayfası: üstte kategorinin kendi manşeti, ardından sayfalanmış akış, yanda o kategorinin dosya sayfaları ve yazarları. Kategori açıklaması (2–3 cümle) hem okura hem arama motoruna sayfanın ne olduğunu söyler. Sonsuz kaydırma kullanacaksanız sayfalı URL’ler (?sayfa=2) de erişilebilir olsun; aksi hâlde arşiv taranmaz.

Sitemap ve kategori

Genel sitemap’te kategori sayfaları lastmod ile yer alır; news sitemap’te yalnızca haberler bulunur, kategori sayfaları girmez. Çok büyük arşivlerde kategori bazlı sitemap dosyaları (sitemap-ekonomi.xml gibi) ve bir sitemap dizini kullanmak hem yönetimi hem hata ayıklamayı kolaylaştırır. Google News teknik şartları için Google News kayıt sayfasına bakın.

Sık hatalar

• Boş kategori açmak: “Yakında” yazan kategori sayfası dizine girer, okur gider.
• Aynı haberi iki kategoriye koymak: İki URL üretiyorsa çoğaltılmış içerik; tek kanonik URL, ikinci kategori yalnızca listeleme.
• Etiket = kategori karmaşası: Etiket kişiler/yerler içindir; konu alanları kategoridir.
• Menüde 12 kategori: Mobilde kimse bulamaz; 5–8 ile başlayın.
• URL’de tarih + kategori + alt kategori: Uzun ve kırılgan.

Yapı hazırsa sıradaki iş ekip ve iş akışı: haber sitesi için ekip kurma.

Sık sorulan sorular

• Kategori değiştirmek zorunda kalırsam ne olur?

  URL’de kategori adı geçiyorsa her eski adres için 301 yönlendirme gerekir; Google yeni adresleri zamanla devralır ama birkaç hafta dalgalanma yaşanır. Değişikliği bir seferde, sitemap güncellemesiyle ve Search Console’da URL denetimiyle yapın; iki yapıyı aynı anda yaşatmayın.

• Yazarlar bir kategori mi olmalı?

  Hayır. Yazar sayfaları ayrı bir yapıdır (/yazar/ad-soyad/); köşe yazıları bir içerik türüdür ve kendi listesini taşır. Yazar sayfası, NewsArticle verisindeki author.url için de hedeftir; kategoriyle karıştırılmaz.

• Etiket sayfalarını tamamen kapatsam olur mu?

  Olur; birçok site etiketleri yalnızca iç arama ve ilgili haber eşleştirmesi için kullanır, dizine açmaz. Kapatacaksanız noindex verin ve sitemap’e eklemeyin; açacaksanız eşik kuralı (en az üç haber) uygulayın.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.