Roller: kim ne yapar?
| Rol | İş | Yazılımdaki yetki |
|---|---|---|
| Yayın sahibi | Hukuki ve mali sorumluluk; beyannameyi imzalar 5187 m.7 | Sahip: tüm ayarlar, faturalama, kullanıcı yönetimi |
| Sorumlu müdür | Kanuni muhatap; düzeltme-cevap, saklama; m.5 şartları | Yayımlama ve kaldırma yetkisi; denetim kütüğüne erişim |
| Genel yayın yönetmeni / editör | Gündem, manşet, başlık, son okuma | Editör: yayımla, manşet, zamanla, düzenle |
| Muhabir | Saha, kaynak, taslak, fotoğraf | Muhabir: taslak oluştur, kendi içeriğini düzenle; yayımlayamaz |
| Foto/video | Görsel, galeri, kısa video | Medya yükleme, galeri |
| Reklam ve bülten | Tarife, medya kiti, satış, bülten sponsorluğu | Reklam slotları, bülten gönderimi |
| Sosyal medya | Kanal yönetimi, kart görselleri | Dağıtım araçları; yayımlama yetkisi yok |
Küçük ekipte bir kişi birden fazla rol taşır; önemli olan rolün yazılımda ayrı tanımlı olmasıdır. Yetki ayrımı olmayan sistemde herkes her şeyi yapar ve hata izlenemez.
Büyüme katmanları
Tek kişi
Sahip = sorumlu müdür = editör. Günde 5–8 içerik: yerel rutinler (nöbetçi eczane, duyurular), bir özgün saha haberi, ajans/RSS içe aktarma ile tamamlayıcı akış. Zamanlanmış yayın, hazır şablonlar ve sabit rutinler hayat kurtarır. Bkz. yerel haber sitesi nasıl kurulur.
Üç kişi
Sorumlu müdür/genel yayın yönetmeni, bir editör, bir muhabir. Editör sabah gündemini kurar, muhabir sahaya çıkar, yönetmen son okuma ve manşet. Roller panelde ayrılır; muhabir taslak bırakır, editör yayımlar.
Beş–yedi kişi
İki ek muhabir, yarı zamanlı reklam satışı, sosyal medya. Bu aşamada BİK resmî ilan başvurusu için kategoriye göre asgari kadro ve içerik şartları gündeme gelir; sigortalı istihdam ve belgeleme planı yapılır. Bkz. haber sitesinden para kazanma.
On ve üzeri
Masalar (gündem, ekonomi, spor), foto/video birimi, ürün/teknik sorumlusu. Editör takvimi, muhabire görev atama, revizyon geçmişi ve denetim kütüğü zorunlu hâle gelir; aksi hâlde kim neyi değiştirdi bilinmez.
Günlük iş akışı
- Sabah toplantısı (15 dk): Günün takvimi, kim nerede, hangi dosya güncellenecek.
- Taslak → editör → yayın: Muhabir taslak bırakır; editör başlık, spot, görsel ve etiketleri kontrol eder; yayımlar. Son dakikada editör doğrudan yayımlar, sonra düzeltir — ama güncelleme notuyla.
- Manşet saati: Günde 3–4 manşet değişimi; zamanlanmış manşet kuralları.
- Dağıtım: Yayınla birlikte WhatsApp/Telegram, push (sınırlı), sosyal medya kartı.
- Akşam kapanış: Günün özeti, yarının takvimi, düzeltme-cevap taleplerinin kontrolü (bir gün kuralı) 5187 m.14.
Gazeteci sözleşmesi: 5953 sayılı Kanun
Gazete, dergi, haber ajansı ve internet haber sitelerinde fikir ve sanat işlerinde çalışan gazetecilerin iş ilişkisi 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun’a tabidir; sözleşme, kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin düzeni İş Kanunu’ndan farklıdır. Yazılı sözleşme, görev tanımı ve ücretin açıkça yazılması gerekir; bordro ve SGK bildirimleri mali müşavirle kurulmalıdır. Bu alan bu sitenin kapsamı dışındadır ve ayrıntı için kanun metni ile bir avukata başvurulmalıdır. Çalışanların basın kartı başvurusu için kardeş sitemizdeki internet haber sitesi çalışanları için basın kartı sayfasına bakın.
Serbest (freelance) muhabirle çalışmak esnektir ama BİK kadro şartında sayılmaz ve basın kartı için göreve bağlı ilişkiyi kurmaz. Resmî ilan hedefi varsa çekirdek kadro sigortalı olmalıdır.
İşe alım ölçütleri
- Muhabir: Yerel kaynak ağı, 5N1K ile hızlı ve doğru yazım, fotoğraf çekebilme, telefonla teyit alışkanlığı. Deneme görevi: bir gün içinde iki kaynaklı kısa haber.
- Editör: Başlık ve spot disiplini, hukuki risk sezgisi (hakaret, kişilik hakları, çocuk haberleri), SEO temelleri, hız. Deneme: on başlığı yeniden yazma.
- Reklam satışı: Yerel işletme ağı, basit raporlama, medya kiti anlatımı.
- Sosyal medya: Kart tasarımı, kanal dili, ölçüm; haber yazımı değil dağıtım odaklı.
Yetki, denetim ve ayrılış
Her kullanıcı kendi hesabıyla girer; ortak hesap yoktur. İki aşamalı doğrulama açık. Denetim kütüğü (kim neyi ne zaman değiştirdi) hem iç disiplin hem hukuki süreçler için gerekir: içeriğin iki yıl bütünlüğüyle saklanması 5187 m.10 yalnızca metni değil değişiklik geçmişini de anlamlı kılar. Çalışan ayrıldığında hesabı aynı gün kapatılır, yazar sayfası arşivde kalır, yetkiler devredilir. Sorumlu müdür ayrılırsa iki hafta içinde yeni beyanname verilir 5187 m.8; bkz. haber sitesi sorumlu müdür.
Ekip maliyeti
Ekip, orta vadede en büyük kalemdir ve haber sitesi kurma maliyeti hesaplayıcısında “içerik ve ekip” satırına girilir. Bütçe sınırlıysa önce muhabire, sonra editöre, en son sosyal medyaya yatırım yapın; haber üretmeyen ekip gider üretir.
Sık sorulan sorular
Stajyer ve gönüllü çalıştırabilir miyim?
Stajyerlik eğitim kurumuyla protokol ve sigorta düzeni ister; gönüllü çalışma ise iş ilişkisi doğurmaması için dikkatle sınırlanmalıdır. Her iki grup da BİK kadro şartında sayılmaz. Sözleşme ve sigorta konusunda mali müşavir ve avukatla çalışın.
Uzaktan çalışan muhabir olur mu?
Olur; yerel sitede saha zorunludur ama editörlük, sosyal medya ve reklam satışı uzaktan yürüyebilir. Yazılımda rol ve kilit mekanizması uzaktan çalışmanın ön şartıdır; eşzamanlı düzenleme çakışmaları aksi hâlde kaçınılmazdır.
Sorumlu müdür sahadan biri mi olmalı?
Sorumlu müdür hukuki muhataptır; sahada olması gerekmez ama yayımlanan her içeriği denetleyebilecek yetki ve zamanı olmalıdır. Şartlar 5187 m.5; ayrıntı sorumlu müdür sayfasında.
Kaynaklar
- 5187 sayılı Basın Kanunu m.5, m.7, m.8, m.10, m.14 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5187.pdf
- 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.5953.pdf
- Basın İlan Kurumu — internet haber siteleri başvuruları ve kadro şartları — https://bik.gov.tr/kurumsal-haberler/internet-haber-sitelerinden-basvurular-alinmaya-basliyor/
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.