İki yol: internet gazetesi mi, basılı + dijital mi?
| Ölçüt | Yalnızca internet gazetesi | Basılı + dijital |
|---|---|---|
| Başlangıç maliyeti | Düşük–orta (alan adı, yazılım, hosting) | Yüksek (matbaa, kâğıt, dağıtım + dijital) |
| Beyanname | 5187 m.7, internet haber sitesi olarak | Basılı yayın için beyanname; internet sitesi ayrıca süreli yayın |
| Nüsha teslimi | Yok; içerik 2 yıl dijital saklanır (m.10) | Basımcı imzalı iki nüshayı başsavcılığa teslim eder (m.10) |
| Resmî ilan | BİK internet kriterleri; 24 ay bekleme | Basılı gazete kriterleri (yayın yeri, kadro, tiraj) + internet başvurusu |
| Okur alışkanlığı | Genç ve mobil okur | Geleneksel okur + dijital büyüme |
| Güncellik | Anlık | Günlük/haftalık baskı + anlık site |
Yeni başlıyorsanız çoğu durumda doğru yol internet gazetesidir: matbaa riski yok, okura anında ulaşırsınız, mevzuat yükümlülükleri daha hafiftir. Basılı gazeteniz varsa onu kapatmak zorunda değilsiniz; ama dijitali “basılının PDF’i” olarak değil, ana yayın olarak kurgulayın.
Yayın türü: yerel, bölgesel, yaygın
Basın Kanunu süreli yayınları üçe ayırır: tek bir yerleşim biriminde yayımlanan yayınlar (ve haftada bir ya da daha uzun aralıklı yaygın/bölgesel yayınlar) yerel; en az üç komşu ilde veya bir coğrafi bölgede yayımlananlar bölgesel; ülkenin en az yüzde yetmişinde, her bölgede en az bir ilde yayımlananlar yaygın süreli yayındır 5187 m.2/d-f. Yayın türü beyannamede ve künyede gösterilir 5187 m.4, m.7; cezaların alt sınırı da yayın türüne göre değişir. İnternet gazetesi için “yerel” niteleme, hedef kitlenizi ve BİK kategorinizi de tarif eder.
Yasal kurulum: beyanname, sorumlu müdür, künye
- Sahiplik yapısını belirleyin. Şahıs, şirket, dernek veya vakıf. Resmî ilan ve kadro planı düşünüyorsanız şirket yapısı işleri kolaylaştırır.
- Sorumlu müdür atayın. 18 yaş, Türkiye’de yerleşik, en az ortaöğretim mezunu, kısıtlı/yasaklı olmayan, yüz kızartıcı suçtan mahkûm olmamış biri 5187 m.5.
- Beyanname verin. Yönetim yerinin bulunduğu Cumhuriyet Başsavcılığına; yayın adı, mahiyeti, yayın aralığı, yönetim yeri, sahip/sorumlu müdür bilgileri, yayın türü, elektronik tebligat adresi 5187 m.7. Ayrıntı: internet haber sitesi beyannamesi.
- Künyeyi yayımlayın. Ana sayfadan ulaşılan “İletişim” altında zorunlu bilgiler 5187 m.4. Şablon: haber sitesi künye örneği.
- Saklama ve düzeltme-cevap düzeni kurun. İki yıl bütünlüklü arşiv m.10; düzeltme-cevabı bir günde URL bağlantısıyla yayımlama m.14.
Kadro planı
Yerel gazetenin gücü sahadaki muhabirdir. Minimum ekip: bir sorumlu müdür/genel yayın yönetmeni, bir editör, iki muhabir, yarı zamanlı reklam satışı. Resmî ilan hedefliyorsanız BİK’in kategoriye göre belirlediği asgari fikir işçisi kadrosunu sigortalı olarak istihdam etmeniz ve bunu belgelemeniz gerekir; kadro, içerik ve trafik şartlarının dört katını sağlayan siteler bekleme süresini 24 aydan 6 aya indirebilir. Çalışanlarınız göreve bağlı basın kartı için İletişim Başkanlığına başvurabilir; şartlar kardeş sitemizde: internet haber sitesi çalışanları için basın kartı.
Gazetecilerin iş hukuku 5953 sayılı Basın İş Kanunu’na tabidir; sözleşme, kıdem ve fazla mesai düzeni İş Kanunu’ndan farklıdır. Bordro ve sözleşmeleri bu kanuna göre kurun; mali müşavir ve avukatla çalışın.
Teknik kurulum: basılı gazetenin dijital karşılığı
- Haber akışı: Basılı sayfadaki “bölüm” mantığı yerine kategori ve konu sayfaları. Yazılım seçimi için haber sitesi için yazılım seçimi.
- E-gazete / flipbook: Basılı sayfaların sayfa çevirmeli dijital sürümü, geleneksel okuru dijitale taşır; aboneliğe bağlanabilir. Flipbook tek başına “haber sitesi” değildir; yanında haber akışı olmalı.
- Arşiv aktarımı: Eski sitenizin haberlerini URL eşlemesiyle (301) taşıyın; görsel arşivini kaybetmeyin. 5187 m.10 saklama yükümlülüğü eski içerik için de geçerlidir.
- Yerel SEO: İl/ilçe adlı kategori sayfaları, yerel kurumların haber dosyaları, Google News ve Discover uyumu — Google News kayıt, haber sitesi SEO.
- Hosting: Yerel trafik düzensizdir (seçim gecesi, afet, maç); önbellek ve CDN şart — haber sitesi hosting seçimi.
Gelir: yerel reklam ve resmî ilan
Yerel gazetenin iki geleneksel gelir kapısı dijitalde de geçerlidir. Yerel reklam, doğrudan satışla ve basit bir tarifeyle yürür; medya kitinizde ilçe nüfusu, aylık tekil okur ve bülten abone sayısı bulunsun. Resmî ilan, BİK aracılığıyla yayımlanır; internet haber siteleri için başvurular 1 Mart 2023’te başladı, ilk başvuruda 24 aylık bekleme süresi vardır. Basılı gazetesi resmî ilan hakkına sahip yayıncılar için BİK ayrıca “mevcut hakkın internet ortamına aktarılması” kategorisi tanımlamıştır; ayrıntı için internet haber siteleri için resmî ilan şartları. Gelir modellerinin tamamı haber sitesinden para kazanma sayfasında.
Topluluk gazeteciliği: yerel gazetenin farkı
Ulusal siteyle aynı ajans haberini yayımlayan yerel site, kimsenin ihtiyacını karşılamaz. Yerel gazetenin değeri, başka kimsenin yazmadığı şeydedir: belediye meclisi gündemi, okul kayıtları, pazar fiyatları, yerel spor, vefat ve taziye duyuruları, nöbetçi eczane, ulaşım değişiklikleri. Bu içerikler hem okur sadakati hem de arama motorlarında “yerel otorite” üretir. Bülten ve WhatsApp/Telegram kanalları, yerel okura ulaşmanın en kısa yoludur; ticari ileti kurallarına (açık rıza) uyun.
İlk 90 gün için takvim
| Hafta | İş |
|---|---|
| 1–2 | Yayın adı, alan adı (.com.tr + .com), sahiplik yapısı, sorumlu müdür — alan adı |
| 3–4 | Yazılım ve hosting kararı, tema, künye sayfası, UETS adresi |
| 5–6 | Beyanname teslimi ve alındı belgesi; Search Console, sitemap-news, NewsArticle |
| 7–8 | İlk 100 haber: yerel kurumlar, dosya sayfaları, yazar sayfaları; bülten aboneliği |
| 9–12 | Yayın; medya kiti; ilk yerel reklamveren görüşmeleri; BİK kriterlerinin kadro planına işlenmesi |
Bütçeyi netleştirmek için haber sitesi kurma maliyeti hesaplayıcısını kullanın; sorularınız için SSS sayfasına bakın.
Kaynaklar
- 5187 sayılı Basın Kanunu m.2 (yayın türleri), m.4, 5, 7, 10, 14 — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5187.pdf
- 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun — https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.5953.pdf
- Basın İlan Kurumu — İnternet haber sitelerinden başvurular (kategoriler, 24 ay, 4 kat şart ile 6 ay) — https://bik.gov.tr/kurumsal-haberler/internet-haber-sitelerinden-basvurular-alinmaya-basliyor/
- TRABİS — .com.tr belgesiz tahsis — https://www.trabis.gov.tr/content/gbs
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir. Ayrıntı: Yasal uyarı.